logo

Gesprek met Henri Storck
Artikel index
Documentaire versus fictie
De stomme film
Films over kunst
Borinage
Het banket van de smokkelaars
Boerensymfonie

Het banket van de smokkelaars

FraudeursHet banket van de smokkelaars is uit een politieke situatie gegroeid. In 1949 vertrouwde de filmafdeling van het Marshall-plan me de realisatie van een documentaire toe over het Benelux-project , dat als testbank voor Europese unificatieprojecten moest dienen.

Een beetje ongerust wegens de psychologische en sociale implicaties van het onderwerp, deed ik een beroep op mijn oude vriend en schoolgenoot Charles Spaak, de beroemde scenarioschrijver. Het idee van deze enquête interesseerde hem ten zeerste, hij verlangde naar nieuwe gesprekspartners, wilde industriëlen, vakbondsmensen, economisten en politici ontmoeten, hij die enkel met het filmmilieu omging. Het was een boeiend project: eindelijk zouden de grenzen in Europa wegvallen. Dat perspectief had een algemeen enthousiasme moeten veroorzaken, maar we ontdekten dat het meer wantrouwen dan aanhang teweegbracht, dat de mensen schrik hadden iets van hun privileges te verliezen. En er was geen sprake van, enige toegeving aan het buurland te doen. Een voorbeeld: de Nederlandse arbeiders hadden lagere lonen dan de Belgische. Om die situatie te harmoniseren stelde men de Nederlanders voor de lonen te verhogen, maar Nederlandse vakverenigingen weigerden dat, want ze wilden dat de Nederlandse ondernemingen hun concurrentievermogen behielden. Er was geen enkele beroepsoverschrijdende solidariteit: het lot van de steenkoolontginningen kon de metaalarbeiders niet schelen. De arbeiders schaarden zich achter de stellingen van de bazen. Ieder voor zich. En business first.

Een documentaire leek ons onverteerbaar en wij besloten tot een andere aanpak: een fictiefilm, half komedie, half avontuur, een spel van rijkswachter-en-dief opgesmukt met een liefdesconflict. Charles Spaak wilde vijf parallelle acties tegelijk laten afspelen, wat voor mij, die mijn eerste fictiefilm draaide, een risico inhield. Maar het idee was nieuw en eiste een grote kennis van de dramatische opbouw, iets waar Charles Spaak in uitblonk . (…)

De film werd voorgesteld op het festival te Cannes, erkend door het publiek, maar weinig geprezen door de kritiek. De Nederlanders hielden niet van de film omdat ze er de humor niet van snapten. De Duitsers waren hun land weer aan het opbouwen en dachten niet aan Europa. De Engelsen snapten geen bal van die grensverhalen omdat zij nooit grenzen hebben gehad. Te New York ontving de film de Selznick Laurel Award voor zijn ideaal van toenadering tussen de volkeren.

Het werd mijn enige ervaring met een fictiefilm.
Het spijt me dat ik er geen andere gemaakt heb, maar het was nog te vroeg: de maatregelen om de filmkunst aan te moedigen verschenen in België pas vele jaren later.
Ik ben blij dat geweldige talenten als André Delvaux en Raoul Servais er nu van kunnen genieten. Toch blijft het zo dat iemand die in dit land een film wil maken, over volharding moet beschikken.


 
< Vorige   Volgende >
Joomla Template by Joomlashack
components joomla modules Joomla Templates Joomla tutorials